فهرست سند: پارادایم تکانه
پارادایم تکانه
نام «تکانه» از فیزیک وام گرفته شده: تکانه (Impulse) نیرویی است که در زمانی کوتاه به جسم اعمال میشود و آن را به حرکت میاندازد، نه نیرویی که همیشه زیر جسم میماند. نظام دولتی امروز برعکس این تعریف عمل میکند: نیروی دائمی و ضعیف، بهجای ضربهای کوتاه و قوی.
اصلها
بازار داور نهایی است
گزینش با پرداخت واقعی مشتری سنجیده میشود، نه با رأی کمیته. اگر بازار حاضر نیست پول بدهد، تکانه متوقف میشود، قبل از آنکه به یارانهی دائمی تبدیل شود.
حمایت زماندار و کاهنده است
هر دورهی حمایتی از پیش سقف زمانی دارد و شدتش با گذر هفتهها کم میشود؛ هدف، رساندن بنیانگذار به نقطهای است که دیگر به تکانه نیاز نداشته باشد.
مسئولیتپذیری سخت با پول واقعی
معیار موفقیت، زمان تا اولین درآمد و تعداد مشتری پولده است؛ نه دموی روز آخر و نه گزارش عملکرد سالانهی نهاد حمایتی.
گزینش شفاف، بدون رانت
معیار ورود از پیش منتشر میشود و همان برای همه اجرا میشود؛ تصمیم فردی و پشتدرِبسته جایی در فرایند ندارد.
دولت خریدار و تسهیلگر است، نه سرمایهگذار
سرمایهگذاری و انتخاب برنده را به بازار بسپار؛ دولت زیرساخت، مقرراتزدایی و خرید نخستین را تأمین میکند، نه سهام و نه کمک بلاعوض تکراری.
عاملهای هوش مصنوعی، زیرساخت مقیاسپذیرند
هزینهی سنگین منتورینگ انسانی و عملیات که توجیه اصلی یارانهی دولتی بوده، امروز با عاملهای AI بهشدت پایین آمده؛ دیگر بهانهای برای حمایت دائمی نمیماند.